9 Verslag van de raad van commissarissen

De raad handelt op basis van verantwoordelijkheden en bevoegdheden die door wet, regelgeving en de statuten aan hem zijn toegekend. De volgende kaders zijn voor de raad bepalend om toezicht te houden.

De Woningwet en andere (niet-sectorspecifieke) toepasselijke wet- en regelgeving, de Governancecode Woningcorporaties, de statuten van de Alliantie, het Reglement van de raad van commissarissen, het Bestuurs- en directieteamreglement, het Reglement financieel beheer en beleid, het verbindingenstatuut, het treasurystatuut, het investeringsstatuut, de visie op bestuur en toezicht, de integriteitscode, de klokkenluidersregeling, het inkoopbeleid en de bevoegdhedenregeling. Het Reglement van de raad van commissarissen is in 2025 getoetst en herijkt aan de hand van de huidige wet- en regelgeving en de nieuwe Governancecode Woningcorporaties. Op 24 juni heeft de raad dit geactualiseerde reglement vastgesteld.

Het ondernemingsplan en de daaruit voortvloeiende strategische plannen, de (meerjaren)begroting, het risk en control framework, het vastgoed- en huurbeleid, de prestatieafspraken, de rendementskaders, het controleplan van de externe accountant, het breakplan, het interne auditplan en het treasuryjaarplan.

De RvC is verantwoordelijk voor het toezicht op de statutaire directie en de algemene gang van zaken bij de Alliantie. De RvC beoordeelt binnen zijn toezichthoudende functie zelfstandig de balans tussen de organisatorische en financiële continuïteit van de Alliantie enerzijds en het maatschappelijk belang en draagvlak in het kader van het bredere volkshuisvestingsbeleid anderzijds.

De strategie voor de Alliantie – Iedereen een passend thuis – was op verschillende momenten in 2025 onderwerp van gesprek. Zo schetsten onder andere de thematische inleidingen met onderwerpen als Passend wonen op 26 februari en de werkbezoeken in Almere en Gooi & Vechtstreek een beeld van hoe de strategie van de Alliantie werkt in de praktijk. Thema’s die hierbij aan de orde kwamen, zijn: doorstroming, wachttijden, scheefhuur, participatie van huurders en leefbaarheid in relatie tot hoogbouw.

De raad is door het jaar heen aan de hand van kwartaalrapportages geïnformeerd over de realisatie van de begroting van 2025. In deze rapportages werd de voortgang van de financiële en maatschappelijke prestaties en ambities beschreven. Daarnaast is de raad, vanuit de signaleringsfunctie van de afdeling Control, met de governance-, risk- en compliancerapportages door het jaar heen geïnformeerd over de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van governance, risk en compliance. Hiermee is de raad goed in staat zijn toezichthoudende rol te vervullen.

Voor de RvC-vergadering van februari ontving de raad onder andere de managementletter van KPMG. In de RvC-vergadering van april besprak de raad onder andere de jaarrekening, het accountantsverslag en het bestuursverslag en de jaarrekening 2024. Dat gebeurde eerst in aanwezigheid van de externe accountant en aansluitend in aanwezigheid van de statutaire directie en de externe accountant gezamenlijk. Vervolgens werden de stukken vastgesteld, de controleverklaring van de accountant afgegeven en nam de raad het besluit tot het verlenen van decharge aan de statutaire directie over het gevoerde beleid in 2024.

In de vergadering van juni is de raad bijgepraat over de strategische risicoanalyse 2025. Ook is tijdens de thematisch inleiding van deze vergadering gesproken over het in de praktijk brengen van de in 2024 herijkte Visie op bestuur en toezicht. Hierbij is nadrukkelijk stilgestaan bij het thema “Opzoeken van (financiële) grenzen in relatie tot gedegen risicomanagement”.

In de RvC-vergadering in september is het controleplan van KPMG voor het jaar 2025 goedgekeurd en nam de raad kennis van de positieve beoordelingsbrief van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en de Moody's Rating. Ook is onder andere het breakplan Derivaten 2025 goedgekeurd. In de RvC-vergadering van november keurde de raad de begroting 2026 en de meerjarenbegroting 2026-2035 goed. De raad constateerde dat de financiële ratio’s voldoen aan de normen van het WSW en de Autoriteit woningcorporaties (Aw). In deze vergadering heeft de raad ook het treasuryjaarplan 2026 en de herijkte bevoegdhedenregeling goedgekeurd. Ook is de raad geïnformeerd over de uitkomsten en opvolging van de diverse audits die de afdeling Control in 2025 heeft uitgevoerd en is het auditjaarplan 2026 vastgesteld.

De raad is op regelmatige basis geïnformeerd over de voortgang van de prestatieafspraken en Woondeals met de gemeenten waar de Alliantie bezit heeft. In juni is een update gegeven over de prestatieafspraken met gemeenten. Door eerder gemaakte langlopende afspraken, hoefden er dit jaar voor de meeste gemeenten geen nieuwe afspraken gemaakt te worden, uitgezonderd de gemeente Amersfoort. Dit jaar is het gelukt om tot prestatieafspraken te komen met deze gemeente, waar alle partijen content mee zijn. In november heeft de raad de prestatieafspraken met Amersfoort goedgekeurd. Met twee werkbezoeken in Almere en Hilversum, waarbij zowel nieuwbouwlocaties als bestaand bezit van de Alliantie is bezocht, heeft de raad een beeld gekregen van wat de investeringen door de Alliantie betekenen in de praktijk voor zowel de huisvesting als de leefbaarheid van wijken. Hierbij is onder andere gesproken met bewoners, stedenbouwkundigen en bouwers. In de thematische inleiding van november is nadrukkelijk stilgestaan bij het thema Duurzaamheid in de volle breedte en de verantwoording hierover.

De Woningwet vraagt om een duidelijke scheiding tussen activiteiten die mogen plaatsvinden in een verbinding of in de toegelaten instelling. Diverse activiteiten zijn daarom ondergebracht in andere rechtspersonen dan de toegelaten instelling. Het merendeel van deze activiteiten is ondergebracht in De Alliantie Deelnemingen B.V. Het Reglement van de raad van commissarissen bepaalt dat de raad ook toezicht moet houden op de met de toegelaten instelling verbonden ondernemingen. Deze verplichting volgt eveneens uit het Verbindingenstatuut. In 2025 is het Verbindingenstatuut herijkt, de raad heeft dit in de vergadering van april goedgekeurd.

De raad en de statutaire directie hebben een voorbeeldrol in de organisatie als het gaat om good governance en zijn zich hiervan terdege bewust. De raad en de statutaire directie hebben daartoe onder meer een gezamenlijke visie op bestuur en toezicht.

De RvC hecht aan een open organisatiecultuur, waarin integriteit en transparantie belangrijke waarden zijn. De raad constateerde dat het integriteitsbeleid en het bespreken van dilemma’s ook in 2025 voldoende aan bod kwam. Er is een actief integriteitsplatform dat regelmatig interne dilemmasessies over integriteit organiseert. Hierdoor blijft het thema Integriteit actueel en bespreekbaar. Tijdens de studieavond op 17 november stond het thema Diversiteit en inclusie op de agenda. Onder leiding van een externe spreker heeft de raad samen met bestuur, directie en het projectteam Diversiteit en inclusie een verdieping op dit thema gemaakt, waarbij de belangrijkste conclusie was dat de Alliantie mooie stappen maakt op dit beleid, maar dat dit vraagt om blijvende aandacht in ons handelen, zowel bij collega’s onderling als in het contact met bewoners.

Ieder jaar stelt De Alliantie Ontwikkeling B.V. een projectenboek op waarin alle nieuwbouw- en renovatieprojecten, kengetallen en uitdagingen voor de komende jaren worden opgenomen. In november 2025 heeft de raad het projectenboek 2025 ontvangen, waarin de projectenportefeuille voor de komende jaren is weergegeven. De raad is onder de indruk van deze toekomstige portefeuille, die past bij de doelgroepen van de Alliantie. In 2025 keurde de raad twintig investeringsbesluiten met een waarde hoger dan € 3 miljoen euro goed. Hiermee draagt de Alliantie maximaal bij aan het vergroten van de beschikbaarheid van huurwoningen in het werkgebied en wordt ook een flinke impuls gegeven aan woningen binnen de Ring in Amsterdam, die onder meer kampen met een slechte fundering.

De raad liet zich informeren over de ontwikkelingen in de volkshuisvesting en over de uitvoering van het beleid, onder andere door informeel overleg en contact met de statutaire directie en directeuren van de bedrijfsonderdelen, en via rapportages en werkbezoeken. Met een digitaal nieuwsabonnement bleef de raad op de hoogte van het nieuws uit lokale en regionale media over volkshuisvesting in het algemeen en het werkgebied van de Alliantie in het bijzonder. Verder verkreeg de raad informatie via beleidsstukken en commentaren van Aedes en de Vereniging van Toezichthouders Woningcorporaties (VTW).

De raad stelde steeds tijdens een volgende vergadering de notulen van de laatste vergadering vast. Ook werden de notulen van de subcommissies ter kennisgeving en zo nodig ter bespreking gedeeld in de raad.

De statutaire directie van de Alliantie bestond tot 31 oktober uit de heer R.C. (Rob) Haans als bestuursvoorzitter en mevrouw R.M (Roelien) Ritsema van Eck als bestuurder/ directeur Bedrijfsvoering. Per 1 november 2025 heeft de heer R.C. (Rob) Haans afscheid genomen van de Alliantie. Hierover is in goed overleg in een ingelaste RvC vergadering op 27 augustus met instemming van alle betrokkenen besloten. De raad heeft zijn grote dank uitgesproken aan de heer Haans en is zeer erkentelijk voor zijn enorme inzet en buitengewone resultaten in het realiseren van de missie van De Alliantie. Tevens heeft de raad in dezelfde vergadering besloten de titel voorzitter statutaire directie te verlenen aan mevrouw R.M. Ritsema van Eck. Het wervingstraject voor een nieuwe bestuurder/ directeur Bedrijfsvoering is in het najaar in gang gezet.

De raad beoordeelt jaarlijks het functioneren van de statutaire directie in juni/juli. De voorbereiding daarvoor is in handen van de Governance & Renumeratiecommissie (GRC). Voor de beoordeling is mondeling en schriftelijk feedback opgehaald bij de RvC, leden van het directieteam, bestuurssecretaris en managers bedrijfsvoering. Daarnaast krijgt de raad door het jaar heen input voor de beoordeling vanuit de OR, de HBVA en het directieteam.

In het bestuurs- en directiereglement is de taakverdeling van de statutaire directie opgenomen. De voorzitter van de statutaire directie fungeert als het boegbeeld van de organisatie en:

• is primair verantwoordelijk voor het onderhouden van algemene en externe strategische contacten;
• heeft de algehele leiding en coördinatie van de statutaire directie en het directieteam;
• vertegenwoordigt primair de statutaire directie naar de raad en de vastgoedadviescommissie (waarbij beide leden aanwezig zijn in de vergadering van de raad);
• is primair verantwoordelijk voor de communicatie met, en informatie aan de raad;
• vertegenwoordigt de statutaire directie in het overleg met belangenorganisaties en gemeenten – voor zover deze vertegenwoordiging niet logischerwijs bij een regiodirecteur is belegd;
• is primair verantwoordelijk voor de verdere ontwikkeling van de strategie en innovatie van de Alliantie;
• geeft leiding aan de drie regiodirecteuren en de bestuurssecretaris;
• is verantwoordelijk voor het aandachtsgebied vastgoedontwikkeling;
• vertegenwoordigt de statutaire directie in de HBVA, de or en in het overleg met de vakbonden.

De statutair directeur Bedrijfsvoering is verantwoordelijk voor het financiële beleid en de bedrijfsvoering van de Alliantie. Daaronder verstaan we onder meer het waarborgen van de financiële continuïteit en het interne beheersingssysteem van de stichting en de rapportages die daarover aangeleverd moeten worden aan interne en externe belanghebbenden en toezichthouders. De meerjarenbegroting, het treasuryjaarplan en de investeringsbegroting zijn daarbij de kaders. De statutair directeur Bedrijfsvoering:

• waarborgt dat de strategische en operationele doelstellingen van de stichting worden gerealiseerd met behulp van de passende ICT;
• vertegenwoordigt de statutaire directie primair in de auditcommissie;
• is primair aanspreekpunt voor de accountant en het WSW;
• geeft leiding aan het organisatieonderdeel Bedrijfsvoering en aan het managementteam dat daaronder valt;
• geeft leiding aan de directeur Vastgoedonderhoud, de concerncontroller en de treasurer, die ook een functionele lijn met de voorzitter van statutaire directie hebben;
• vervangt zo nodig de voorzitter statutaire directie.

De Wet normering topinkomens (WNT) is van toepassing op Stichting de Alliantie. Het voor Stichting de Alliantie toepasselijke bezoldigingsmaximum voor de woningcorporaties, klasse H, is in 2025 € 246.000.

In 2025 bedroeg het salaris van de heer Haans € 204.880. De heer Haans trad op 1 oktober 2013 in dienst als voorzitter van de statutaire directie en werd destijds benoemd voor onbepaalde tijd. Deze aanstelling is conform het overgangsrecht van de Woningwet. Zoals u hiervoor las heeft de heer Haans op 1 november 2025 afscheid genomen van de Alliantie. In de periode dat de heer Haans bestuurder was bij de Alliantie heeft hij de volgende nevenfuncties bekleed:

• Voorzitter Raad van commissarissen OWM Zorgverzekeraar Zorg en Zekerheid U.A.
• Voorzitter bestuur Coöperatieve Koninklijke Boekverkopersbond U.A.
• Voorzitter Stichting Graaf Carel van Lynden (Keukenhof)
• Extern adviseur Vastgoed Investerings Commissie BPD Bouwfonds gebiedsontwikkeling

Namens de Alliantie nam de heer Haans deel als:

• Lid raad van advies Forum voor Stedelijke Vernieuwing
• Lid bestuur Stichting de Bouwcampus
• Lid Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties
• Lid stuurgroep Het Opdrachtgeversforum in de bouw
• Lid deelnemersraad Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling

Mevrouw Ritsema van Eck werd op 15 oktober 2020 benoemd als statutair directeur financiën, bedrijfsvoering en ICT, voor een periode van vier jaar. In 2024 heeft haar herboenoeming plaatsgevonden. Haar salaris bedroeg in 2025 € 245.942, wat in overeenstemming is met de WNT. Mevrouw Ritsema van Eck heeft de volgende nevenfuncties:

• Voorzitter Raad van Commissarissen ABN AMRO Hypotheken Groep B.V.
• Lid Raad van Commissarissen Coöperatie Univé U.A.
• Lid van de Commissie Nationaal Groeifonds
• Lid bestuur Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank
• Lid Raad van Toezicht Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL)

Namens de Alliantie neemt mevrouw Ritsema van Eck deel als:

• Eerste onderhandelaar cao-onderhandelingen Aedes
• Lid bestuurlijk overleg SPW
• Voorzitter werkgroep werkgeverszaken DVS
• Lid van de Economic Board Utrecht

Bestuursleden van woningcorporaties moeten in drie jaar 108 PE-punten behalen. Beide bestuursleden voldeden ruimschoots aan deze eis:

De raad vervulde zijn klankbordfunctie via sessies met het bestuur, directeuren en presentaties van andere collega’s. De voorzitter van de statutaire directie en de voorzitter van de raad hadden in 2025 ook regelmatig tussentijds contact en voerden agenda-overleggen waarin de voorzitter van de raad zijn klankbord-rol vervulde. Ook de andere leden van de raad hadden tussentijds contact met de statutaire directie en gaven waar nodig advies. Ook sprak de raad met leden van het directieteam en de or om een goed beeld te krijgen van de organisatiecultuur.

De raad hecht waarde aan zijn aanspreekbaarheid. Dit komt onder meer tot uiting door werkbezoeken, aanwezigheid bij stakeholderbijeenkomsten en ontmoetingen met onder meer huurders en collega’s. Hierdoor krijgt de raad gevoel bij wat er speelt en is de raad herkenbaar en aanspreekbaar voor belanghebbenden. De raad hanteert als uitgangspunt dat modern toezicht contact en/of oriëntatie vereist tussen de raad en relevante in- en externe belanghebbenden, zonder dat daarbij de grens tussen toezicht en bestuur vervaagt of overschreden wordt.

De leden van de RvC die op voordracht van de HBVA zijn benoemd in de raad, hebben het afgelopen jaar overleg gevoerd met de (regionale) HBVA. Belangrijke onderwerpen die besproken zijn, zijn de dienstverlening van de Alliantie en de huurverhoging. Daarnaast werd waardering uitgesproken over het werk dat de leden van de HBVA verzetten voor de huurders van de Alliantie. In juni vond het jaarlijks gesprek met de Stichting Huurdersbelangenvereniging de Alliantie (SHBV) plaats zonder bestuur.

In juni sprak de governance- & remuneratiecommissie in aanwezigheid van de statutaire directie met de or. In november vond het jaarlijkse gesprek plaats van de raad met de or zonder het bestuur. Er is onder meer gesproken over de werving van de nieuwe bestuurder/directeur Bedrijfsvoering en de kansen en bedreigingen die AI biedt voor de Alliantie.

De raad liet zich in 2025 door de statutaire directie en de regiodirecteuren informeren over het gevoerde overleg met gemeenten en overige stakeholders. Bij diverse vergaderingen presenteerden en bespraken de verschillende regiodirecteuren de ontwikkelingen in hun regio’s. Ook de gang van zaken rondom de prestatieafspraken kwam op regelmatige basis aan de orde. Tijdens de thematische inleiding in september heeft de raad met het bestuur stilgestaan bij het werkgebied van de Alliantie en de impact van de nog aan te nemen nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting.
In april 2025 heeft de raad gesproken met de externe accountant KPMG, zonder het bestuur. Hierbij is de raad geïnformeerd over de belangrijkste aanbevelingen van het accountantsverslag.

In de RvC vergadering van 26 februari is mevrouw A. van Waning benoemd als lid RvC op voordracht van de huurdersorganisatie. Zij volgt mevrouw A. Kierkels op, van wie de 2e termijn per 1 april 2025 eindigde. Per 1 mei 2025 heeft de heer P. Rutte zijn lidmaatschap beëindigd vanwege het aanvaarden van een nieuwe functie die niet te combineren is met het RvC lidmaatschap van de Alliantie. Hij is per 24 september 2025 opgevolgd door de heer M. Broos. De heer R. Wenselaar heeft per 31 juli zijn RvC lidmaatschap beëindigd in verband met een verschil van inzicht over het beleid aangaande nevenfuncties. Hij is per 26 november opgevolgd door de heer E. van Schie. Daarmee is de RvC met zes leden van wie twee commissarissen op voordracht van de HBVA, weer op volle sterkte. De raad is grote dank verschuldigd aan mevrouw Kierkels, de heer Rutte en de heer Wenselaar voor hun actieve bijdrage aan de Alliantie in de afgelopen jaren.

De Wet bestuur en toezicht stelt beperkingen aan het aantal commissariaten bij grote ondernemingen. Het maximumaantal bedraagt vijf, waarbij de rol van voorzitter dubbel telt. Alle leden van de raad voldoen aan de beperkingen van het aantal commissariaten bij grote ondernemingen die volgen uit de Wet bestuur en toezicht, zoals blijkt uit tabel 9.2.

In tabel 9.3 zijn de diverse overleggen en ontmoetingen van de raad of een delegatie van de raad opgenomen.

Voor de bezoldiging van de leden van de raad volgt de Alliantie de eisen van de WNT met de daarbij horende Regeling bezoldigingsmaxima topfunctionarissen toegelaten instellingen volkshuisvesting en de VTW-adviesregeling.

De Wet bestuur en toezicht stelt beperkingen aan het aantal commissariaten bij grote ondernemingen. Het maximumaantal bedraagt vijf, waarbij de rol van voorzitter dubbel telt. Alle leden van de raad voldoen aan de beperkingen van het aantal commissariaten bij grote ondernemingen die volgen uit de Wet bestuur en toezicht, zoals blijkt uit tabel 9.2.

De zelfevaluatie over het jaar 2025 vond plaats op 19 januari 2026 en werd extern begeleid. Voorafgaand heeft de externe begeleider telefonisch contact gehad met alle leden van de RvC, de Bestuursvoorzitter en de bestuurssecretaris. Ook is een enquête uitgezet onder de raad en de bestuursvoorzitter, waarin onder andere vragen aan de orde kwamen over de werking van de diverse commissies, de onderlinge afstemming, de wijze van vergaderen en de cultuur binnen de raad. De uitkomsten van de gesprekken, de enquête en de uitkomsten van eerder gehouden zelfevaluaties waren de basis voor deze zelfevaluatie. Tijdens de zelfevaluatie is onder andere gesproken over het belang van een tijdige signalering bij een vraagstuk of besluit dat complexer is dan vooraf gedacht. Daarnaast is geconstateerd dat meer ruimte voor reflectie en het bespreekbaar maken van enig ongemak bijdraagt aan de juiste besluitvorming. De uitkomsten van de zelfevaluatie hebben geleid tot een ontwikkelagenda voor de raad waar de GRC invulling aan zal geven. Daarnaast is de agenda van 2026 ingevuld naar aanleiding van de constateringen en behoeften uit de raad.

Het Reglement van de raad van commissarissen bepaalt dat de raad werkt met drie commissies, namelijk de governance- en remuneratiecommissie, de auditcommissie en de vastgoedadviescommissie. Deze commissies adviseren de raad over onderwerpen die binnen hun aandachtsgebied vallen en bereiden de besluitvorming voor de vergadering voor. De raad blijft verantwoordelijk voor de besluitvorming. Alle notulen van deze commissies werden geagendeerd voor de reguliere vergadering van de raad.

Vanuit de raad nam tot 31 augustus de heer R. Wenselaar zitting als voorzitter en mevrouw I.M. de Bonth-Weekhout zitting als lid in de AC. De heer E. van Schie heeft de voorzittersrol van de commissie op 24 september overgenomen. In de tussenliggende periode heeft mevrouw De Bonth-Weekhout interim de voorzittersrol overgenomen en is mevrouw A. van Waning tijdelijk toegetreden tot de AC. De AC voerde overleg met de statutaire directie over de bevindingen op het gebied van financiën, interne beheersing en risico’s, treasury en de werkzaamheden en aanbevelingen van de externe accountant KPMG. De AC rapporteerde haar bevindingen aan de raad. In 2025 vergaderde de AC vijf keer.

Vanuit de raad nam tot 30 april de heer P. Rutte zitting als voorzitter en mevrouw M. Seighali zitting als lid van de VGAC. De heer M. Broos heeft de voorzittersrol van de commissie op 24 september overgenomen. In de tussenliggende periode heeft de heer A.P.W. (Ad) Melkert interim de voorzittersrol overgenomen. Door de omvang van de projectenportefeuille laat de commissie zich bijstaan door een externe adviseur. De VGAC voerde overleg met de statutaire directie van de Alliantie en de directeur van de Alliantie Ontwikkeling B.V. over voorgenomen investeringsbesluiten en de voortgang en ontwikkelingen rondom investeringen via de productiemonitor. Daarbij kwamen zowel gestarte projecten, geplande projecten als acquisitiemogelijkheden aan bod en werd gesproken over de gevolgen van de huidige (markt)omstandigheden voor de productie. In 2025 vergaderde de VGAC vijf keer.

Namens de raad nam mevrouw A.H.J.M.F. Kierkels tot 31 maart 2025 zitting als voorzitter en de heer A.P.W. Melkert zitting als lid in de GRC. Mevrouw A. van Waning heeft de voorzittersrol op 1 april overgenomen. De GRC voerde onder meer de beoordelingsgesprekken met de statutaire directie, bereidde werkbezoeken, studiebijeenkomsten en de zelfevaluatie voor. Verder bereidde de commissie de bezoldigingsvoorstellen voor de raad en de statutaire directie voor. In 2025 vergaderde de GRC vijfmaal.